![]() |
![]() |
مساحت استان فارس:122608 كيلومتر مربع جمعيت: 4336878 نفر (طبق سرشماري سال 1385) مركز استان : شهر شيراز( جمعيت 1227331 نفر)استان فارس در ناحيه جنوبي ايران ،بين مدارهاي 27 و31 درجه عرض شمالي و نصف النهار هاي50و55 درجه طول شرقي قرار گرفته است اين استان از شمال با استان اصفهان ،از شمال شرقي با استان يزد از شرق با استان كرمان از شمال غربي با استان كهگيلويه وبويراحمد ،از غرب با استان بوشهر واز جنوب با استان هرمزگان همسايه است اين استان داراي 26 شهرستان ،76 بخش، 197 دهستان و78 شهر مي باشد.
|
|
|
![]() |
وسعت آن 187052 كيلومتر مربع، سيستان 15197 كيلومترمربع و بلوچستان 172305 كيلومتر مربع است. اين استان بيش از 11% از وسعت كل كشور را در بر ميگيرد و از شمال به استان خراسان، از غرب به استان كرمان و هرمزگان و از جنوب به درياي عمان، از مشرق با افغانستان و پاكستان محدود است.كوههاي سيستان و بلوچستان جزء رشتهي كوههاي مركزي ايران است، بلندترين نقطهي آن در كوه تفتان داراي 4042 متر ارتفاع و پستترين منطقه آن در كنارههاي درياي عمان قرار گرفته و شامل ناهمواريهاي مشرق چاله لوت و ارتفاعات ديواره شرقي چاله جازموريان است.پهنای كوهستان از شمال به جنوب افزايش مييابد و در فاصله ايرانشهر، كوهک، شامل دو قسمت كوههای سيستان و كوههای بلوچستان به بيشترين حد میرسد.
آب و هوای استان از نوع آب و هواي بياباني است. حداكثر دمای سالانه آن بالاي 40 درجه سانتیگراد است. زاهدان سردترين و ايرانشهر گرمترين شهرهای استان است. نوسانات رطوبت، وجود بادهاي موسمی همچون بادهاي معروف به "صد و بيست روزه" و "باد هفتم" يا "گاوكش" و ريزش جوي و اختلاف دما در 24 ساعت به استثنای نواحي معتدل سواحل درياي عمان، شرايط خاص اقليمي، پوشش گياهي، جانوري، مناظر بديعي را به وجود آورده است.
![]() |
مسجد جامع سمنان:از شمار کهن ترین آثار به جا مانده از دوران پر شکوه اسلامی است که نشانگر مدنیت و رشدو نبوغ هنری معماری این خطه می باشد. بنای این مسجد تک ایوانی است. طبق متون تاریخی زمان ساخت این مسجد به قرن سوم هجری قمری برمی گردد و درخیابان امام (ره) واقع شده است.
![]() |
مسجد امام سمنان: یکی از یادمان های عصر قاجار است. مسجد امام یا مسجد سلطانی نمونه کامل مسجد چهار ایوانی و معرف معماری عصر قاجار است. این مسجد در سال 1242 هجری قمری توسط حاج سید حسن از علمای بزرگ شهر سمنان و در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شده. در منابع آمده است که هزینه ساخت مسجد امام از مصادره اموال ذوالفقارخان، حاکم جبار وقت سمنان تامین شده است که این بنا درخیابان امام (ره) واقع شده است.
![]() |
مسجد تاریخچه: مجموعه بنای خدایخانه یا تاریخانه در حدود سال 300 هجری قمری بنا گردیده است. این مسجد نمونه بسیار زیبا و کاملی از مساجد قرون نخستین اسلامی به شمار می رود. شیوه معماری این مسجد ماخوذ از معماری دوره ساسانی است. ساختمان مسجد تاریخانه، شامل یک صحن یا حیاط مرکزی است که اطراف آن را رواق های سرپوشیده احاطه کرده است. شبستان این مسجد بر روی هجده ستون مدور استوار شده است. این ستون ها دارای یک متر و نیم قطر هستند طبق کتیبه کوفی مسجد، مناره کنونی این مسجد دارای 25 متر ارتفاع است، به همت بختیار بن محمد در قرن پنجم هجری قمری ساخته شده است. این مسجد که در طی قرون متمادی، بارها مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته، پس از مسجد جامع فهرج، یکی از کهن ترین مساجد ایران محسوب می شود. بنای مذکور دردامغان، خیابان ایستگاه واقع شده است.
![]() |
برج کاشانه و مسجد جامع بسطام:یکی دیگر از زیبایی های معماری مجموعه تاریخی بسطام، بنایی معروف به برج کاشانه در ضلع جنوب شرقی مسجد جامع بسطام است. برج کاشانه با ارتفاع 20 متر از خارج دارای 30 ترک و از داخل ده ضلعی است. ساختمان این برج آجری است و در اصل گنبدی مخروطی داشته که زیر آن با کاشی فیروزه ای تزیین شده است. در بخشی از آن نیز کتیبه ای قرار دارد که معماری آن را محمد بن حسین بن ابی طالب دامغانی و ایجاد آن را حدود سال 700 هجری قمری ذکر کرده اند. مسجد جامع بسطام نیز که در زمان حکومت غازان خان ( در فاصله سال های 700 تا 706 هجری قمری) بنا شده در ضلع شمالی این برج قرار دارد. میانسرای این مسجد مستطیل شکل و دارای ابعاد 17 × 18،5 متر می باشد.
![]() |
مسجد جامع دامغان: در مرکز شهر و در بافت قدیم شهر ضلع جنوبی و در منتهی الیه شرقی بازار قرار گرفته است. این مسجد دارای ایوان رفیع مناره سلجوقی شبستان و زیر زمین زیبا می باشد. درب ورودی اصلی این مسجد از سمت بازار و از محل قیصریه منشعب شده که پس از عبور از دالان و عبور از مقابل مدخل ورودی منار سلجوقی به حیاط وارد شده و زیبایی این مسجد با مشاهده منار سلجوقی که بر حیاط سایه دارد کامل می گردد.بنا در دامغان، خیابان ایستگاه واقع شده است.
![]() |
مسجد بایزید بسطامی:این مسجد به شکل مستطیل و به ابعاد 6 × 10 و در دو ردیف ستون سه تایی با پوشش مسطح چوبی بنا شده است. زیباترین بخش این مسجد، محراب گچ بری شده آن است که با نقوش هندسی، اسلیمی و گل های چهار پر تزیین شده است.بخش فوقانی محراب را با کتیبه هایی به خط ثلث و نستعلیق، در دوره ایلخانی و قاجار آراسته اند. نام سازنده این بنا در کتیبه مسجد به این صورت نوشته شده است : ( استاد محمد بن الحسین بن علی بن ابی طالب المهندس البنا الدامغانی ) ارتفاع محراب 3،9متر و عرض آن 3،3 متر می باشد و دارای کتیبه هایی است که در آن آیاتی از سوره بقره و توبه نوشته شده است. ساخت مناره آجری مجموعه بسطام مربوط به تاریخ 514 هجری قمری است. این مناره دارای تزیین آجری کاری در طرح های هندسی است. در قسمت جنوبی حیاط مجموعه، بقعه امام زاده محمد قرار دارد که با توجه به متون تاریخی این بقعه را مدفن یکی از نوادگان امام صادق (ع) می دانند. ساختمان این بنا گنبدی مخروطی و سه پوش دارد. این بنا از داخل مربع شکل (4،5 × 4،5 متر) و دارای تزیینات زیبای گچبری است. در بسطام، میدان امام (ره) قرار دارد.
استان خراسان رضوی با مساحتي بالغ بر 127432 كيلومتر مربع از شمال به جمهوری تركمنستان، از شمال غربی به استان خراسان شمالی، از شرق به كشور افغانستان، از جنوب به استان سيستان و بلوچستان، و از غرب و شمال غرب، به استان يزد، اصفهان، سمنان و گلستان محدود ميباشد. بر اساس آخرين تقسيمات كشوری اين استان به مركزيت مشهد داراي 19 شهرستان، 64 نقطه شهری، 62 بخش و 158 دهستان و 3767 آبادي داراي سكنه ميباشد. |
|
شهر مشهد تا قبل از سال 202 هجري قمري هيچگاه كسي فكر نميكرد كه قرار است شهري به نام مشهد بوجود آيد اما در اين سال و پس از شهادت و دفن حضرت امام رضا (ع) در محلي از توابع توس به نام سناباد كه به همين مناسبت نيز آنجا را مشهد رضا (محل شهادت) ناميدند، هسته اصلي شهر مشهد كنوني پديد آمد. سلطان محمود غزنوی بقعه ای بر روی این مرقد بنا كرد. در قرن هفتم هجري كه شهر توس به دست مغولان ويران گرديد، جمعيت آن سامان رو به سوی مشهد آوردند و به تدريج بر وسعت و آبادانی اين شهر افزودند. شهر مشهد كه در آغاز بقعه ای در آبادی سناباد نوقان بود، به تدريج توسعه يافت. ناحيه توس ابتدا مسكن اقوام غير آريايي بوده است. |
|
|
طوس | نیشابور | سبزوار | گناباد | کاشمر | قوچان |
سرخس | تایباد | تربت حیدریه | تربت جام | چناران | خواف |
درگز |
چشمه «بش قارداش» حدود پنج كیلومتری جنوب بجنورد در مسیر اسفراین ـ مركز استان خراسان شمالی ـ قرار دارد و برای دیدار آن باید آنقدر در جاده بجنورد ـ اسفراین برانید تا به یك فرعی برسید كه علامتگذاری شده و شما را میرساند
آب چشمه بش قارداش از کوهی سنگی و از پنج شکاف بزرگ و کوچک در پایین کوه بیرون میریزد. که در روزگار دیرین آب چشمه در سمت بالا و میانه کوه بیرون میزده و هم اکنون شکاف ها و مسیرهای آب نیز برروی کوه جای ماندهاست.
در سمت چپ کوه و چشمه بش قارداش یک بنای تاریخی که به دستور ناصرالدین شاه قاجار ساخته شده هم اکنون پابرجاست و در سالهای قبل چندی از خاندان شادلو بجنورد در آن دفن شدهاند. در روبروی استخر اصلی بش قارداش یک دروازه از حدود 200 سال پیش تا کنون پابرجاست.

![]() |
استان چهار محال و بختیاری با وسعتی معادل 16/533 کیلومتر مربع به عنوان بیست و ششمین استان و از نظر مساحت از شمال و شرق به استان اصفهان، از شمال غربی به استان لرستان، از غرب به استان خوزستان و از جنوب به استان کهگیلویه و بویر احمد محدود می شود.
این استان به 6 شهرستان: شهرکرد ( مرکز استان)، اردل، بروجن، فارسان، کوهرنگ و لردگان، 17 بخش، 26 شهر و 39 دهستان تقسیم شده است.
ارتفاع شهركرد (مركز استان) از سطح دريا به 2060 متر ميرسد كه تقريباً كمترين ارتفاع را در مدار جغرافيايي خود در اين قسمت داراست، هر چه به طرف شرق منطقه حركت كنيم ارتفاع منطقه كاهش مييابد.
سرزمین بختیاری دیاری که بر سلسله جبال های رفیع، دره های تنگ و گاه دشت های مرتفع با رودخانه های پر آب و جنگلهای بلوط و چنار و مراتع غنی رشته کوه زاگرس منطقه ی بی نظیری را برای مسافران این دیار ایجاد کرده است.
بلند ترین نقطه آن قله زرد کوه و پست ترین نقطه آن ارمند می باشد. کوههای بلندی چون زردکوه، بزکوه، سبز کوه، منگشت و سالدارون و دشت های محدودی چون سالار، فرادنبه، کیار، لردگان و... آرامش و متانت این مردمان اصیل ایرانی را به تصویر می کشاند.
رودهایی چون زاینده رود و کارون و بارش های فراوان، محیطی مناسب برای رویش گونه های متنوع گیاهی اعم از وحشی، طبی و انواع درختان و مراتع حاصلخیز را فراهم می سازند. در زمستان نیز با ریزش برف در مناطق مرتفع علاقه مندان به ورزش اسکی را به سوی خود می کشاند.
استان چهارمحال وبختیاری از دو بخش:
1.چهار محال( محال های لار، کیار، میزدج و گندمان)
2.بختیاری( محل سکونت ایل بختیاری که از چهار لنگ و هفت لنگ تشکیل شده است.)
![]() |
استان ايلام با مساحتي حدود 19086 كيلومتر مربع، در غرب كشور، بين 31 درجه و 58 دقيقه تا 34 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي نسبت به استوا و 45 درجه و 44 دقيقه تا 48 درجه و 10 دقيقه طول شرقي نسبت به نصفالنهار گرينويچ قرار دارد. اين استان يک منطقه كوهستاني و مرتفع است كه در غرب و جنوبغربي كشور در ميان رشته كوههاي كبيركوه از سلسله جبال زاگرس قرار دارد. از شمال به استان كرمانشاه، از جنوب به قسمتي از خوزستان و كشور عراق، از شرق به استان لرستان و از غرب به كشور عراق محدود است. استان ايلام حدود 425 كيلومتر مرز مشترك با كشور عراق دارد.كوههاي ايلام از جمله ناهمواريهاي سلسله جبال زاگرس است. در حاشية غربي اين رشتهكوه و به صورت چينهاي موازي در جهت شمال غربي، جنوب شرقي امتداد يافته است. اين چينها از جمله رسوبات دوران اول تا چهارم زمينشناسي است. نواحي شمال و شمال شرقي استان كوهستاني و داراي ارتفاعات مهمي است. مناطق غرب و جنوب غربي آن از زمينهاي پست و كمارتفاع و تپه ماهور، تشكيل شده است.آب و هواي استان ايلام به سبب تأثيرپذيري از عوامل گوناگوني چون عرض جغرافيايي (زاويه تابش آفتاب)، ارتفاع، امتداد رشتهكوههاي زاگرس، فاصله از بيابانهاي عراق و عربستان و بادهاي محلي و ناحيهاي از تنوع زياد برخوردار است. استان ايلام داراي سه منطقه آب و هوايي (آب و هواي سرد كوهستاني، آب و هواي معتدل كوهستاني، آب و هواي صحرايي و نيمهصحرايي "گرم و خشک" است.